ünlem
söze isteklendirme duygusu katar, söylenilen kişide istek uyandırmak için kullanılır.
uyarmak, dikkati çekmek için kullanılır.
şaşma belirtir.
tümce sonuna gelince önceki yargıyı pekiştirir.
bir şeyin birdenbire kavrandığını ya da anımsandığını anlatır.
soru bildirir.
eşit öğelerden önce yinelenirse, arada bir ayrım bulunmadığını, gözetilmediğini anlatır, eşitlik bildirir.
yinelenen buyurma kiplerinin arasına gelince eylem ile anlatılan işin uzayıp gittiğini türlü duygular katarak anlatmaya yarar.
konuşma dilinde evet ya da efendim anlamlarında kullanılır.
bir eylemin –di’li geçmiş zamanıyla gelecek zamanının bir arada kullanılması durumunda onlarla bir arada yinelenerek neredeyse, hemen hemen, aşağı yukarı, yakında gibi anlamlar oluşturur.
karşısındakinin çabasını artırmak, onu daha isteklendirmek için kullanılır.
sürekli bir biçimde, hiç ara vermeksizin, hiç durmaksızın.